Een Mac die goed is uitgerust met productiviteitsprogramma's betekent dat je sneller kunt werken zonder tijd te verspillen aan het uitzoeken hoe je deze of gene taak moet uitvoeren. Hier zijn de gratis programma's die elke dag het verschil maken.
macOS heeft lang achtergelopen op Windows als het gaat om vensterbeheer. Rectangle vult dit gat met elegantie: sneltoetsen om een venster links, rechts, op een kwart scherm of op het volledige scherm te plaatsen. Control + Option + richtingspijl, en klaar is kees. De toepassing is open source, licht en verbruikt vrijwel geen bronnen. Sinds macOS Sequoia heeft Apple native tiling toegevoegd, maar Rectangle blijft flexibeler en sneller voor gebruikers die met meerdere vensters jongleren.
Notion vervangt in zijn eentje een notitieblok, een eenvoudige spreadsheet en een tool voor projectbeheer. De gratis versie is royaal: onbeperkt aantal pagina's, delen met maximaal 10 gasten en basisintegraties. Voor een freelancer of student is dat meer dan genoeg. De native Mac-applicatie is vloeiend en synchroniseert direct met de web- en mobiele versies.
Voor degenen die geen Microsoft 365 of Pages/Numbers nodig hebben, biedt LibreOffice een tekstverwerker, spreadsheet en presentatieprogramma dat compatibel is met Office-indelingen. De compatibiliteit is niet altijd perfect voor complexe documenten, maar voor 95 % van de gebruikelijke toepassingen doet LibreOffice het werk gratis.
Obsidian slaat je notities op als lokale Markdown-bestanden (geen cloud nodig) en laat je ze aan elkaar koppelen via een systeem van tweerichtingslinks. Ideaal voor onderzoekers, studenten of iedereen die zijn kennis moet structureren. De basisversie is gratis en onbeperkt.
Om je Mac in topvorm te houden heb je geen wonderbaarlijke schoonmaaksoftware nodig - de meeste zijn nutteloos, zo niet schadelijk. Er zijn echter een paar doelgerichte hulpprogramma's die een plaatsje in je map Programma's verdienen.
| Toepassing | Functie | Waarom het essentieel is |
|---|---|---|
| AppCleaner | Volledige deïnstallatie | Verwijdert de applicatie EN al haar restbestanden (voorkeuren, caches, logs). Sleep de app naar AppCleaner en het zal alles vinden. |
| Stats | Systeembewaking in de menubalk | CPU, RAM, schijf, netwerk, batterij, temperatuur - alles in één oogopslag. Open source en lichtgewicht. |
| OnyX | MacOS onderhoud en opschonen | Wist systeemcaches, herbouwt Spotlight en Mail databases en controleert de schijf. Al jaren de benchmark voor onderhoud. |
| GrootPerspectief | Schijfruimte visualisatie | Toont een visuele kaart van je schijf zodat je meteen de grootste bestanden en mappen kunt zien. |
Als je Mac traag is of je opslag overbelast, is onze gids voor je Mac opruimen en ruimte vrijmaken beschrijft de extra stappen die met deze tools moeten worden ondernomen. En als het traagheidsprobleem aanhoudt ondanks het opschonen van de software, kan een SSD-upgrade kan een verouderende Mac een nieuw leven inblazen.
macOS is van nature beter beveiligd dan veel andere systemen, maar een paar programma's versterken de bescherming zonder het systeem te zwaar te maken.
iCloud Keychain doet het minimale, maar Bitwarden gaat veel verder: sterke wachtwoordgeneratie, veilig delen, cross-platform ondersteuning (Windows, Linux, Android, iOS), ingebouwde twee-factor authenticatie. De gratis versie voldoet aan alle persoonlijke behoeften. Vergeleken met betaalde oplossingen zoals 1Password, biedt Bitwarden een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding - zeker als de prijs nul is.
De firewall die in macOS is ingebouwd, filtert alleen inkomende verbindingen. LuLu bewaakt uitgaande verbindingen en waarschuwt je wanneer een programma probeert toegang te krijgen tot het internet. Je behoudt de controle over wat er vanaf je Mac communiceert. LuLu is open source en ontwikkeld door Patrick Wardle (een bekende beveiligingsonderzoeker). Het is een uitstekende aanvulling op de ingebouwde firewall. Ons artikel over de vraag of een antivirus is vereist op Mac zal u helpen een geschikte beveiligingsstrategie op te stellen.
Mullvad Browser is ontwikkeld in samenwerking met het Tor Project en is een browser die gericht is op privacy. Geen VPN nodig (hoewel aanbevolen): de browser blokkeert trackers, standaardiseert uw digitale voetafdruk en slaat niets op tussen sessies. Handig voor gevoelige zoekopdrachten of gewoon browsen zonder geprofileerd te worden.
Gratis multimediaprogramma's op de Mac hebben een lange weg afgelegd. Hier zijn de beste om te lezen, bewerken en creëren.
| Toepassing | Gebruik | Belangrijkste voordeel |
|---|---|---|
| IINA | Universele videospeler | Speelt alle formaten (MKV, AVI, HEVC, enz.), native macOS-interface, licht en snel. De moderne VLC voor Mac. |
| Handrem | Video conversie en compressie | Converteer elke video met Apple Silicon-hardwareversnelling. Vooraf gedefinieerde profielen voor elk gebruik. |
| Audacity | Audio bewerken | Opnemen, bewerken, effecten, ruis verwijderen. Al 20 jaar de beste gratis audiobewerker. |
| GIMP | Geavanceerd retoucheren van foto's | Gratis alternatief voor Photoshop. Steile leercurve, maar professionele functies. |
| DaVinci Resolve | Professionele videobewerking | Ongelooflijk uitgebreide gratis versie: montage, kleuren schalen, effecten, audio mixen. Gebruikt door filmprofessionals. |
Voor degenen die regelmatig video's bewerken, is ons artikel over de’Mac-optimalisatie voor videobewerking behandelt de aanbevolen systeem- en hardware-instellingen.
De kleine programma's die tijd besparen in het dagelijks gebruik verdienen een speciale vermelding. Geen van deze programma's is op zichzelf essentieel, maar samen maken ze het gebruik van macOS een stuk eenvoudiger.
De macOS ingebouwde Archive Utility verwerkt ZIP, maar dat is het wel zo'n beetje. Keka ondersteunt 7z, RAR, TAR, GZIP, BZIP2, XZ, LZIP, DMG, ISO en vele andere. Je kunt er ook archieven mee maken die met een wachtwoord zijn beveiligd - een functie die niet beschikbaar is met de native tool. Bekijk onze aanvullende tips in onze gids voor Bestanden comprimeren op de Mac.
Na verloop van tijd vult de menubalk zich met pictogrammen. Met Hidden Bar kun je de pictogrammen verbergen die je niet altijd hoeft te zien, met een simpele klik worden ze op verzoek weergegeven. Open source en ultralicht.
Cmd+Tab op macOS schakelt tussen programma's, niet tussen vensters. AltTab reproduceert het gedrag van Windows: elk venster verschijnt afzonderlijk met een visueel voorbeeld. Voor mensen die van Windows komen of met veel gelijktijdige vensters werken, is dit een life-changer.
macOS biedt standaard niet de mogelijkheid om de helderheid en het volume van externe schermen via het toetsenbord aan te passen. MonitorControl lost dit probleem op door gebruik te maken van het DDC/CI-protocol van je beeldscherm. De toetsen voor helderheid en volume op het toetsenbord werken dan op precies dezelfde manier als bij het ingebouwde scherm.
Safari is uitstekend voor de batterijduur en de macOS-integratie, maar Firefox biedt standaard betere privacybescherming en een rijker ecosysteem van extensies. De twee browsers vullen elkaar goed aan: Safari voor dagelijks gebruik, Firefox voor sessies waarbij privacy voorop staat.
De Mail-applicatie van Apple doet het absolute minimum, maar Thunderbird gaat veel verder: geavanceerd beheer van meerdere accounts, geïntegreerde agenda, ingebouwde PGP-codering, krachtige filters. Het recente herontwerp (Thunderbird Supernova) heeft de interface gemoderniseerd met behoud van de open source filosofie.
Voor gesprekken die een echt niveau van vertrouwelijkheid verdienen, is Signal de maatstaf. Het Mac-programma synchroniseert met je telefoon en biedt berichten, spraak- en videogesprekken, allemaal end-to-end versleuteld. Geen gegevensverzameling, geen reclame, alleen gefinancierd door donaties.
Bekijk voordat je iets downloadt eerst de programma's die al op je Mac zijn geïnstalleerd. Sommige zijn verrassend krachtig en worden vaak over het hoofd gezien.
| Eigen toepassing | Wat de meeste mensen niet weten |
|---|---|
| Voorbeeld | PDF's annoteren, ondertekenen en samenvoegen, afbeeldingen bewerken, formulieren invullen - veel meer dan alleen een viewer. Zie ook onze gids voor PDF's samenvoegen op de Mac. |
| Automaat / Sneltoetsen | Automatiseer terugkerende taken: hernoem bestanden in batch, pas de grootte van afbeeldingen aan, converteer formaten, maak aangepaste workflows. |
| Schijfhulpprogramma | Maak versleutelde schijfimages, repareer volumes en partitioneer schijven. Bekijk onze volledige gids Schijfhulpprogramma. |
| Activiteitenmonitor | Identificeert CPU, RAM en energievretende processen. Wanneer je Mac is traag. |
| Tijdmachine | Automatische incrementele back-up. Als je dit nog niet hebt geconfigureerd, lees dan onze gids Tijdmachine begeleidt je stap voor stap. |
Gratis programma's downloaden op een Mac vereist een minimum aan oplettendheid. Hier zijn enkele best practices om onaangename verrassingen te voorkomen.
Ga altijd voor officiële bronnen De Mac App Store, de officiële site van de ontwikkelaar of de GitHub-pagina van het project. Vermijd downloadsites van derden (MacUpdate, Softonic, enz.) die soms programma's verpakken met ongewenste software.
Als macOS het openen van een buiten de Mac App Store gedownloade applicatie blokkeert met de melding «Kan niet worden geopend omdat de ontwikkelaar niet kon worden geverifieerd», klik dan met de rechtermuisknop op de applicatie en kies Open. Dit omzeilt Gatekeeper alleen voor deze toepassing - schakel Gatekeeper nooit globaal uit. Afhankelijk van de Apple documentatie over Gatekeeper, Deze beschermingslaag controleert of applicaties afkomstig zijn van een geïdentificeerde ontwikkelaar en niet zijn gewijzigd.
Controleer ten slotte, na het installeren van verschillende applicaties, uw verbindingsgegevens in Systeeminstellingen → Algemeen → Openen. Sommige programma's worden stilletjes toegevoegd bij het opstarten, wat het opstarten van je Mac kan vertragen.
De programma's die in dit artikel worden genoemd, staan allemaal bekend als veilig en worden veel gebruikt door de Mac-gemeenschap. Het risico zit hem vooral in de downloadbron: kies altijd voor de officiële site van de ontwikkelaar of de Mac App Store. Open source projecten (Rectangle, Bitwarden, Stats, enz.) profiteren ook van de voortdurende controle door de gemeenschap.
Een native macOS-applicatie is specifiek ontwikkeld voor het systeem en maakt gebruik van de bijbehorende frameworks (SwiftUI, AppKit). Een Electron-applicatie bevat een volledige webbrowser, waardoor deze meer geheugen en CPU gebruikt. Notion, Visual Studio Code en Slack gebruiken Electron. Ze werken goed, maar verbruiken meer bronnen dan een gelijkwaardige native applicatie.
De overgrote meerderheid van de hier genoemde applicaties biedt een native Apple Silicon of universele versie. Degenen die dat nog niet hebben draaien op Rosetta 2 zonder merkbare problemen. Controleer in de Activiteitenmonitor («Type» kolom) of een applicatie draait in «Apple» (native) of «Intel» (via Rosetta 2).
Voor persoonlijk gebruik of gebruik door studenten, ja. LibreOffice en Apple's iWork applicaties (Pages, Numbers, Keynote) voldoen aan de meeste behoeften. Aan de andere kant, in een professionele context met frequente uitwisseling van complexe Word- of Excel-documenten, is perfecte compatibiliteit alleen gegarandeerd met Microsoft 365.
Als je de applicatie naar de prullenbak sleept, wordt het hoofdbestand verwijderd, maar blijven er resten achter (voorkeuren, caches, gegevens). Gebruik AppCleaner: sleep het programma naar de prullenbak en het zal alle bijbehorende bestanden vinden en verwijderen. Programma's die via de Mac App Store zijn geïnstalleerd, kun je ook uit Launchpad verwijderen door de Option-toets ingedrukt te houden.
Geef de voorkeur aan lichtgewicht native programma's: Rectangle, AppCleaner, Hidden Bar, Stats, IINA en Keka verbruiken heel weinig bronnen. Vermijd zware Electron-programma's (Slack, Discord, VS Code) en geef de voorkeur aan hun webversies als je Mac weinig RAM-geheugen heeft. Zie ook onze gidsen voor Een trage Mac optimaliseren en een SSD-upgrade.
Voor de meeste Mac-gebruikers is ingebouwde bescherming (Gatekeeper, XProtect, Notarization) in combinatie met een uitgaande firewall zoals LuLu en een wachtwoordmanager zoals Bitwarden meer dan voldoende. We hebben dit probleem in detail geanalyseerd in ons artikel Mac antivirus: is het echt nodig?
Open de Activiteitenmonitor (in Toepassingen → Hulpprogramma's), zoek de toepassing in de lijst met processen en kijk naar de kolom «Type». «Apple» betekent dat de applicatie native Apple Silicon is. «Intel» betekent dat het werkt via Rosetta 2. Je kunt ook met de rechtermuisknop op de toepassing klikken in de Finder, «Lees informatie» kiezen en controleren of er «Universal» of «Apple Silicon» staat.
Het hangt van het project af, maar de applicaties die in dit artikel genoemd zijn (Rectangle, Bitwarden, Stats, IINA, LuLu) profiteren allemaal van een actieve gemeenschap en regelmatige updates. Controleer de datum van de laatste commit op GitHub om er zeker van te zijn dat het project nog steeds onderhouden wordt. Een project dat meer dan een jaar niet is bijgewerkt, kan compatibiliteitsproblemen veroorzaken met nieuwe versies van macOS.
Ja, Homebrew is de referentiepakketbeheerder op macOS. Met een eenvoudig commando als brouw installatie --vat rechthoek, Je kunt programma's installeren en bijwerken zonder via de browser te gaan. Dit is vooral handig voor het snel configureren van een nieuwe Mac. Ons artikel over essentiële terminalopdrachten verkent dit hulpmiddel in detail.
Meer dan 15 jaar Apple expertise in Brussel. Gratis en vrijblijvende offerte en 180 dagen garantie op reparaties.
